Γενικές οδηγίες
Η εισαγωγή των στερεών τροφών στο διαιτολόγιο του βρέφους ιδανικά γίνεται αφού συμπληρωθεί ο 6ος μήνας. Βέβαια αυτό προσαρμόζεται ανάλογα με το κάθε παιδί και τις ανάγκες του, ανάλογα την νευρολογική του ωρίμανση και τη σωματική του αύξηση από τον 4ο έως τον 8ο μήνα. Στους μήνες που ακολουθούν και μέχρι να συμπληρωθεί ο πρώτος χρόνος ζωής θα γίνει σταδιακή αντικατάσταση των περισσότερων γευμάτων γάλακτος από τις στερεές τροφές.

• ΟΧΙ στο αλάτι, ΟΧΙ στη ζάχαρη, ΟΧΙ στο μέλι
Αλάτι ή ζάχαρη δεν προσθέτουμε στο φαγητό του βρέφους μέχρι την ηλικία του ενός έτους. Καλό είναι να μη συνηθίσει τη γλυκιά ή την αλμυρή γεύση στο φαγητό του. Επίσης δεν προσθέτουμε μέλι στο φαγητό του γιατί στα παιδιά κάτω του έτους ενδέχεται να προξενήσει τοξικά φαινόμενα, εξάλλου χαλάει τα δόντια όπως και η ζάχαρη.

• ΝΑΙ στο νερό, ΝΑΙ στο κύπελλο
Μετά από κάθε γεύμα στερεάς τροφής, για να ξεδιψάσει το μωρό, μπορούμε να του δώσουμε λίγο νερό από τη βρύση (κατά προτίμηση με φίλτρο το οποίο αλλάζουμε τακτικά) εκτός αν είναι ακατάλληλο. Προτιμάμε στο τέλος του γεύματος, αλλά καμία φορά δοκιμάζουμε να δώσουμε και ενδιάμεσα κατά τη διάρκεια του γεύματος.  Αν έχετε ταξιδέψει σε άλλη περιοχή, προτιμήστε να του δώσετε νερό εμφιαλωμένο, κατά προτίμηση σε γυάλινο μπουκάλι. Δεν προτιμούμε το εμφιαλωμένο γιατί δεν είναι πάντα αποστειρωμένο ενώ η περιεκτικότητα του σε Νάτριο είναι αυξημένη. Τα μωρά που θηλάζουν συνήθως ξεδιψούν από το στήθος της μαμάς τους.
Γύρω στην ηλικία των 8 μηνών το βρέφος μπορεί να πίνει νερό από το κύπελλο ή το ειδικό ποτηράκι με το επιστόμιο. Η εκπαίδευση στο ποτηράκι μπορεί να ξεκινήσει σιγά-σιγά ακόμη και από τον 5ο μήνα.
 

Οικογενειακές ώρες γευμάτων
   Καλό είναι το μωρό να συμμετέχει στα οικογενειακά γεύματα, καθιστό στο ίδιο ύψος με εμάς στο τραπέζι ή στην αγκαλιά μας, για να βλέπει τα φαγητά και εμάς. Η διατροφή πέραν από ωρίμανση είναι και μια πράξη μίμησης του παιδιού. Επιπλέον του δίνουμε την δυνατότητα να απλώσει το χέρι του και να επιλέξει κι αυτό κάτι. Έτσι το βοηθάμε να ωριμάσει νευρολογικά, να τελειοποιήσει τον οπτικοκινητικό συντονισμό ματιών – στόματος – χεριών και να συνδυάσει ταυτόχρονα και τις 5 αισθήσεις. Αρχικά το παιδί βλέπει τα φαγητά σαν παιχνίδια, παρατηρώντας μας όμως μαθαίνει τη διαφορά. 
Μπορείτε να ετοιμάζετε το φαγητό του μωρού σας παράλληλα με το φαγητό της οικογένειας. Αν, για παράδειγμα, μαγειρεύετε λαχανικά, απλώς ετοιμάστε τα χωρίς καρυκεύματα, κρατήστε στην άκρη μικρή ποσότητα για το μωρό και πολτοποιήστε τα λίγο
πριν το ταϊσετε.                                       

  Με τους πουρέδες δώστε την ευκαιρία στο μωρό να απλώσει το χέρι του και να δοκιμάσει μόνο του ή παράλληλα να πάρει κάτι από το δικό σας τραπέζι υπό την προϋπόθεση ότι αυτό είναι υγιεινό, χωρίς αλάτι, έντονα καρυκεύματα και πιπέρι. Το φρέσκο λαδάκι και το λεμόνι πάνε πολύ ωραία στα βρασμένα λαχανικά στον ατμό που μπορούν να συνοδεύουν τους πουρέδες του μικρού σας ή σαλάτας λαχανικών σ το οικογενειακό τραπέζι και να αποτελούν επιλογή και του μικρότερου μέλους της οικογένειας, πάντα υπό την επίβλεψή σας και πάντα κομμένα σε τετράγωνα μεγάλα κομμάτια ή μακριά στικς, όχι ροδέλες ή μικρά κομμάτια και πάντα μαλακές τροφές (βρασμένα καρότα, κολοκυθάκια καλ). 
   Αν δεν είχαμε έως τώρα υγιεινές επιλογές στο οικογενειακό μας τραπέζι, το μωρό μας δίνει πλέον την ευκαιρία να τρώμε κι εμείς υγιεινά μαζί του!!
 

Προετοιμασία του εντέρου:
Προτείνω μια μικρή προετοιμασία του εντέρου με λίγο βρασμένο νεράκι σε θερμοκρασία περιβάλλοντος για 2-3 μέρες κι εξοικείωση έτσι με το εκπαιδευτικό ποτηράκι και τα βρεφικά κουταλάκια και μπολάκια.
Κατόπιν για 2-3 μέρες δίνουμε στο μωράκι μας να δοκιμάσει λίγο ελαιόλαδο με το δάχτυλό μας κατά την διάρκεια του μεσημεριανού μας γεύματος.
Μετά μπορούμε να προσθέσουμε και λίγες σταγόνες λεμόνι, πάλι για 2-3 μέρες.
Βράζουμε λίγο κοτόπουλο ή μοσχάρι (εννοείται χωρίς πέτσες, αλλά ναι στο κόκκαλο και στους χόνδρους), σουρώνουμε το ζωμό και δίνουμε στο μωρό με το κουταλάκι λίγο, λίγο για νοστιμιά πάλι για 2-3 μέρες. Μπορούμε να τον κάνουμε παγάκια, την ίδια μέρα μόλις κρυώσει και τον φυλάξουμε στην κατάψυξη για να τα χρησιμοποιούμε με τους πρώτους πουρέδες λαχανικών.

Σταδιακή μείωση του Μητρικού Θηλασμού  ή του Ξένου Γάλακτος
Για τα θηλάζοντα βρέφη, κατά τους πρώτους μήνες εισαγωγής στερεών τροφών, πάντα τα θηλάζουμε πριν ή/και μετά τη χορήγηση συμπληρωματικής τροφής. Έτσι το βρέφος προσλαμβάνει νερό, το στήθος της μαμάς δεν παθαίνει συμφόρηση, και το μωρό αυξάνει σταδιακά την ποσότητα συμπληρωματικής τροφής που προσλαμβάνει. Οι πρώτες στερεές τροφές στο βρέφος έχουν σκοπό να προσθέσουν στη διατροφή του που ήταν αποκλειστικά με  γάλα έως τώρα, κι όχι να αντικαταστήσουν ποσότητα γάλακτος. 

Στα μωράκια που πίνουν γάλα formula / σκόνη, επίσης αντικαθιστούμε το γεύμα του γάλακτος σταδιακά καθώς αυξάνουν την ποσότητα του πουρέ φρούτων και κρεατοχορτόσουπας. Όταν θα φτάσουν να τρώνε περίπου 100 – 150 γρ πουρέ, μπορούμε να κόψουμε το ήδη σταδιακά μειωμένο γάλα, για να τα ενθαρρύνουμε να φάνε περισσότερο φαγητό.

Ο ρυθμός και η ταχύτητα που γίνεται αυτή η αντικατάσταση είναι ξεχωριστή για το κάθε παιδί!

Σταδιακά αντικαθιστούμε ένα γεύμα κάθε φορά. Δηλαδή: αφού το μωρό έχει συνηθίσει ένα γεύμα μέσα στο 24ωρο, δηλ. περίπου 10 -15 κουταλίτσες ή 100-200 γρ. πουρέ π.χ. το μεσημέρι, προσφέρουμε κι ένα 2ο γεύμα με αρκετές ώρες διαφορά π.χ. το πρωί. Αν συνηθίσει και το 2ο γεύμα το πρωί, τότε προσφέρουμε και 3ο γεύμα το απόγευμα.  

   Δίνουμε νερό ή χυμό με το κυπελάκι, αρχικά με επιστόμιο κατόπιν χωρίς, δεν δοκιμάζουμε να δώσουμε μπιμπερό στο βρέφος καθώς μπορεί να καταλάβει ότι είναι ένας πιο εύκολος τρόπος πρόσληψης υγρών και να αρχίσει να αρνείται το στήθος της μαμάς του. Τα μωρά που θηλάζουν 4-5 φορές τη μέρα ταυτόχρονα με την εισαγωγή των στερεών τροφών έως τον 12ο μήνα και κατόπιν 1-2 φορές τη μέρα έως την ηλικία των 2 χρόνων είναι τα πιο τυχερά μωρά του κόσμου και μαζί μ’ αυτά και οι μητέρες τους!
 

Εξοπλισμός
Ο εξοπλισμός που θα χρειαστείτε είναι ένα μπλέντερ, ένας μύλος λαχανικών, για το τάϊσμα ένα μικρό μπολ με χειρολαβή και ένα μικρό ρηχό κουταλάκι, πλαστικό με στρογγυλεμένες τις άκρες του, ποδιές για το μωρό (ολόσωμες ακόμη καλύτερα), και βρεγμένο πανάκι και χαρτομάντιλα για την ώρα του ταΐσματος. 
Πάντα να πλένετε τα χέρια τα δικά σας και του μωρού πριν το φαγητό. Καλό είναι να αφήνετε  λίγο το μωρό να συμμετέχει και να δοκιμάζει να τρώει μόνο του. Σίγουρα θα ρίξει ή θα του πέσουν φαγητά στο πάτωμα. Πρέπει να συμφιλιωθούμε μ’ αυτό διότι είναι διαδικασία ωρίμανσης. Εφημερίδες ή ένα πλαστικό τραπεζομάντηλο κάτω από το καρεκλάκι του μωρού θα σας γλιτώσουν από το πολύ καθάρισμα.

Τα πρώτα φαγητά  [4-6  μηνών]
Στην αρχή οι πουρέδες και οι κρέμες πρέπει να είναι αραιές και αφράτες, όπως ακριβώς το αραιό γιαούρτι,  και φτιαγμένες από ένα ή το πολύ δύο υλικά. Αρχικά χρησιμοποιούμε μία  τροφή μόνη της για 3-4 μέρες και μετά προσθέτουμε κάποια καινούργια σε συνδυασμό με την προηγούμενη ή μόνη της. Πάντα όταν εισάγουμε μια νέα τροφή καλό είναι να περιμένουμε 3 μέρες πριν δοκιμάσουμε κάποια άλλη καινούργια, στα φρούτα καλύτερα να περιμένουμε 4 μέρες πριν δοκιμάσουμε κάτι άλλο, ώστε αν παρουσιαστεί αλλεργική αντίδραση στο παιδί ή άλλα συμπτώματα να μπορούμε να τα συσχετίσουμε με την τροφή που μπορεί να τα προκάλεσε.
Μπορούμε να κρατάμε ένα ημερολόγιο τροφών και συμπεριφορών του παιδιού ή αντιδράσεων σου στις διάφορες τροφές ή στους διάφορους συνδυασμούς τροφών (πχ με αστεράκια ή φατσούλες ή συμπτώματα που ενδεχομένως παρουσίασε)!

    • Ξεκινάμε τον 6ο-7ο μήνα με φρούτα, λαχανικά,  κρέας, ρύζι, καλαμπόκι, κινόα, φαγόπυρο και κεχρί, κρόκο αυγού (τον κρόκο τον δίνουμε προς το τέλος του πρώτου μήνα, σφιχτό και αρχικά μικρές ποσότητες).  
    • Συνεχίζουμε τον 7ο-8ο μήνα με βρώμη, σιτάρι, κριθάρι, εμπλουτίζουμε τα λαχανικά, προσθέτουμε γιαούρτι και τυρί (εκτός αν υπάρχει οικογενειακό ή ατομικό ιστορικό αλλεργιών οπότε αυτά τα αφήνουμε για αργότερα) 
    • Τον 9ο -10ο  μήνα εισάγουμε το ψάρι.
    • Τον 11ο μήνα εισάγουμε το ασπράδι και κατόπιν ένα ολόκληρο αυγό 3-4 φορές την εβδομάδα.
 

Σημεία αλλεργικών αντιδράσεων σε νέες τροφές
    • Ρινίτιδα, καταρροή, φτερνίσματα
    • Επιπεφυκίτιδα, δακρύροια, τσίμπλες επίμονες
    • Επίμονος βήχας, θορυβώδης αναπνοή
    • Εξανθήματα σε πρόσωπο, λαιμό – εκζέματα
    • Οιδήματα σε χείλη, χέρια, πόδια
    • Διάρροιες / δυσκοιλιότητα επίμονη
    • Συγκάματα
    • Μικρή αύξηση του βάρους

Ιδέες για τους πρώτους πουρέδες

    1. Πουρές καρότου:  τα καρότα έχουν φυσική γλυκιά γεύση που αρέσει στα μωρά. Καλύτερα να βράζονται στον ατμό και να λιώνονται με λίγο βραστό νερό ή ζωμό κρέατος ή με το γάλα του μωρού μέχρι να δημιουργηθεί ένας αφράτος πουρές.
    2. Πουρές μπρόκολου και πατάτας:  τα μπρόκολα είναι φυσική πηγή πολλών βιταμινών και γίνονται πουρές αφού μαγειρευτούν για λίγο στον ατμό. Επειδή η γεύση τους είναι έντονη για τα μωρά, είναι προτιμότερο να συνδυάζονται με πουρέ πατάτας.  
    3. Πουρές αχλαδιού: το γλυκό ώριμο αχλάδι μαγειρεύεται σε λίγο νερό μέχρι να μαλακώσει, και μετά πολτοποιείται. Καλό είναι τα πρώτα φρούτα να είναι ζουμερά και εντελώς ώριμα.
    4. Πουρές μήλου: οι ποικιλίες γλυκών μήλων δίνουν αφράτο πουρέ. Καλό είναι στην αρχή να βράζουμε λίγο τα κομμάτια μήλου  σε τηγανάκι με ελάχιστο νερό, κλειστό καπάκι αι χαμηλή φωτιά, περίπου 10 λεπτά. Όταν το μωρό εξοικειωθεί με τη γεύση του μήλου, μπορείτε να ανακατέψετε κι άλλα φρούτα. Δοκιμάστε να ανακατέψετε πουρέ μήλου με ρυζάλευρο.
    5. Πουρές μπανάνας: η πολύ ώριμη μπανάνα γίνεται εύκολα πουρές. Επειδή είναι πολύ πηχτός πουρές, μπορείτε να τον αραιώσετε με λίγο βρασμένο νερό ή με το συνηθισμένο γάλα του μωρού σας. Για να λιώσετε πιο εύκολα την μπανάνα μπορείτε να την ζεστάνετε σε φούρνο μικροκυμάτων για μερικά λεπτά.
    6. Ρυζάλευρο και ξερό βερίκοκο: τα ξερά βερίκοκα είναι πλούσια σε Β-καροτίνη και σίδηρο και χρησιμοποιούνται όταν δεν υπάρχουν ώριμα καλοκαιρινά φρούτα. Σιγοβράστε τα μέχρι να φουσκώσουν και περάστε τα από μύλο με σήτα για να αφαιρέσετε τη φλούδα. Για να είναι η γεύση του πουρέ πιο οικεία, ανακατέψτε τα λιωμένα φρούτα με ρυζάλευρο. 
    7. Μικρά κολοκυθάκια:   βρασμένα και περασμένα από σήτα γίνονται αφράτος πουρές. Τα μεγαλύτερα κολοκύθια μπορεί να είναι πικρά. Τα ξύνουμε, τα κόβουμε σε μικρές ροδέλες και τα βράζουμε 12 λεπτά στο ατμό ή 6 λεπτά σε κατσαρολάκι σκεπασμένα με νερό. Τα πολτοποιούμε και αν χρειάζεται τα στραγγίζουμε.
    8. Κίτρινη κολοκύθα  είναι πλούσια σε βιταμίνη Α. Ταιριάζει πολύ με πουρέ μήλων, αχλαδιών ή ροδάκινων.  Παρόλο που μαγειρεύεται και στον ατμό, είναι προτιμότερο να ψήνεται στον φούρνο. Την κόβουμε σε φέτες, αφαιρούμε τους σπόρους, την αλείφουμε με λίγο λιωμένο βούτυρο, την σκεπάζουμε με αλουμινόχαρτο και την ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 180ο C για 1 ½ ώρα, μέχρι να μαλακώσει.
    9. Πουρές γλυκοπατάτας  είναι εξαιρετική πηγή Β-καροτίνης.  Ταιριάζει πολύ με πουρέ μήλου, αχλαδιού ή ροδάκινου. Τις ξύνουμε, τις σκουπίζουμε και τις τρυπάμε  με ένα πιρούνι. Τις ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 200ο C για περίπου 45-60 λεπτά. Τις ξεφλουδίζουμε, τις πολτοποιούμε με πιρούνι ή στο μύλο λαχανικών και τις ανακατεύουμε με γάλα (μητρικό ή ξένο). Εναλλακτικά τις κόβουμε σε κύβους και τις σιγοβράζουμε σκεπασμένες με νερό για 15 λεπτά.
    10. Πουρές πατάτας:   η απαλή γεύση της πατάτας κάνει επίσης αυτόν τον πουρέ ένα καλό ξεκίνημα στις στερεές τροφές. Περάστε τις πατάτες από μύλο λαχανικών με σήτα. Το μίξερ καταστρέφει το άμυλο και ο πουρές γίνεται πολύ σφιχτός. Μπορείτε αν θέλετε να προσθέσετε λίγο από το γάλα που έπινε έως τώρα το μωρό σας (π.χ. μητρικό) ή λάδι και λεμόνι.
    11. Πεπόνι     είναι πλούσιο σε βιταμίνες Α και C. Διαλέξτε ένα πολύ γλυκό.
    12. Γιαρμάς – ροδάκινο ή νεκταρίνι   ο πουρές τους συνδυάζεται πολύ καλά με ρυζάλευρο, μπανάνα ή αχλάδι. Ζεματάμε πρώτα το φρούτο για 1 λεπτό σε βραστό νερό και  το καθαρίζουμε από τη φλούδα. Αν είναι πολύ ώριμο, αποφεύγουμε το ζεμάτισμα.
    13. Αβοκάντο   είναι πολύ θρεπτικό, με βουτυρώδη υφή και άρωμα. Αρέσει πολύ στα μωρά. Ταιριάζει με αχλάδι ή μπανάνα. Διαλέγουμε ένα ώριμο και μαλακό φρούτο. Το κόβουμε στη μέση, βγάζουμε το κουκούτσι και τη φλούδα και το πολτοποιούμε με ένα πιρούνι. Για να το κάνουμε πουρέ προσθέτουμε  4 περίπου κουταλιές  γάλα (μητρικό ή ξένο) ανά ένα φρούτο. 
    14. Καρπούζι  μπορείτε να τους δώσετε να δοκιμάσουν ολόκληρα κομμάτια βοηθώντας τα να τα κρατήσουν κοντά στο στόμα τους. Προσοχή να έχετε αφαιρέσει όλα τα κουκούτσια πολύ προσεχτικά.

μπορούμε να μπλέξουμε λαχανικά με φρούτα, και να βάλουμε μπαχαρικά στις μωρουδιακές κρέμες, και να δημιουργηθούν υπέροχοι πουρέδες!

    15. π.χ.:  Μήλο  +Αχλάδι +Δαμάσκηνο + Κανέλλα. Ψιλοκόβουμε τα φρούτα (ενδεικτικές ποσότητες: 1 μήλο, 1 αχλάδι, 3-4 ξερά δαμάσκηνα), σκεπάζουμε με κρύο νερό, αφήνουμε να πάρουν βράση, χαμηλώνουμε τη φωτιά και σιγοβράζουμε για κανένα 10λεπτο. Στραγγίζουμε και σερβίρουμε. Προσθέτουμε π.χ. και λίγη κανέλα ή τα έχουμε σιγοβράσει με ένα μικρό ξυλάκι κανέλα κεϋλάνης.

    16. κεχρί ή βρώμη +  γιαούρτι ( μετά τους 8-9 μήνες) +  κολοκύθα + καρότο + αχλάδι + γλυκοπατάτα

Τα ήπιας γεύσης λαχανικά και φρούτα (μήλο, πατάτα, αχλάδι, κουνουπίδι, γλυκοπατάτα) συνήθως είναι η «βάση» της συνταγής και χρησιμοποιούνται σε μεγαλύτερη ποσότητα - χωρίς αυτό να είναι απόλυτος κανόνας. Τα υλικά με εντονότερη γεύση (π.χ. μπρόκολο, παντζάρι, μύρτιλο, τζίντζερ) δίνουν την ιδιαίτερη νότα στη συνταγή: αρκεί λίγο, έτσι ώστε να γνωρίσει το μωρό τη γεύση χωρίς να είναι τρομερά έντονη.

ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ ΜΕ ΛΑΧΑΝΙΚΑ 
    17. κολοκύθα, κουνουπίδι, καρότο 
    18. κολοκύθα, πατάτα, καρότο 
    19. κολοκυθάκι, πατάτα, καρότο 
    20. πατάτα, καρότο, πατζάρι
    21.  πατζάρι, γιαούρτι, πατάτα 
    22. κολοκύθάκι , ντομάτα, αβοκάντο 
    23. σπανάκι, αβοκάντο, Βρώμη
    24. σπανάκι, αβοκάντο, γλυκοπατάτα
    25. αχλάδι, γλυκοπατάτα, πιπεριές 
    26. πατάτα, αρακάς ,μπρόκολο

Δυο λόγια για τις ποσότητες:
μπορείτε να πειραματιστείτε με τις αναλογίες του κάθε λαχανικού  ή φρούτου και να καταγράφετε  τις προτιμήσεις του μωρού σας σε γεύση και υφή. Αν πάλι προτιμάτε στάνταρ συνταγές μπορείτε να βρείτε ένα καλό βιβλίο βρεφικών συνταγών που να σας ταιριάζει και να το ακολουθείτε.

Γενικά να προτιμάτε να εποχιακά φρούτα και λαχανικά. 
    • Σταδιακά εμπλουτίζετε με φασολάκια πράσινα, πιπεριές ψητές, σπανάκι, χόρτα, σέλινο και σελινόριζα, μαιντανό, μανιτάρια, ντομάτα ψητή ή μαγειρευτή, κρεμυδάκια φρέσκα και ξερά, σκόρδο, μαρούλι, αγγουράκι.
    • Περιμένετε λίγες εβδομάδες (περίπου 3-4), πριν δώσετε φρέσκια ντομάτα, ακτινίδιο, πορτοκάλι, φράουλες, κεράσια, όσπρια.

Κρεατικά:  Ξεκινήστε με κοτόπουλο- έχει πιο ουδέτερη γεύση και προτιμάται από τα μωρά. Στήθος για αρχή το οποίο καλό είναι να εναλλάσσεται στην πορεία και από μπούτι. 30 -40 gr καλά βρασμένο χώρια από τα λαχανικά ή ψητό στο φούρνο. Πολτοποιούμε 30 gr για αρχή μαζί με κάποια λαχανικά ή δίνουμε στο παιδί να κρατήσει ένα κομμάτι όχι πολύ καυτό και να το δοκιμάσει μόνο του ή ένα κόκκαλο με λίγο κρέας επάνω για το γλύψει – προσοχή στους χόνδρους και τα μικρά κόκκαλα! Δοκιμάζουμε 2-3 φορές την 1η εβδομάδα. Την επόμενη εβδομάδα μπορεί να δοκιμάσει μοσχάρι – «ποντίκι» - ίδιες ποσότητες, καλά βρασμένο. Αργότερα ψητό αρνάκι ή κατσικάκι ή και  κυνήγια. Καλό είναι να περιλαμβάνεται το κρέας στη διατροφή του μωρού σχεδόν κάθε μέρα ή έστω μέρα παρά μέρα για το πρώτο χρόνο ζωής. 

Μην περιμένετε το μωρό σας να φάει μεγάλες ποσότητες από την αρχή. Δώστε του χρόνο να δοκιμάσει, να πειραματιστεί,  να γευτεί, να παίξει με την τροφή, ακόμη και να την αρνηθεί. 
Αν αρνείται να φάει κάποια τροφή, μην το πιέζεται πολύ. Σταματήστε, μετά τις πρώτες προσπάθειες, για 3-4 μέρες και ξαναπροσπαθήστε αργότερα. Κάντε ευχάριστη την ώρα του γεύματος, οπλιστείτε με υπομονή και καλή διάθεση. Κάθε αρχή είναι δύσκολη αλλά το φαγητό δεν πρέπει να αφήσει αρνητικές μνήμες στο παιδί διότι πιέσεις να φάει οδηγούν αργότερα σε διατροφικές διαταραχές τύπου βουλιμίας ή ανορεξίας. Διαβάστε τις προτιμήσεις και σεβαστείτε την όρεξη του παιδιού σας. Παρατηρήστε, μάθετε το παιδί σας και ακολουθήστε τους δικούς του ρυθμούς στο φαγητό. Χρειάζεται χρόνο για να εξοικειωθεί με τις καινούργιες τροφές, αλλά η σταδιακή εξοικείωση έχει πάντα καλύτερα αποτελέσματα.

Δυο λόγια για τους συνδιασμούς τροφών:
Βάζουμε τη φαντασία μας να δουλέψει όσον αφορά τους συνδυασμούς τροφών και κρατάμε σημειώσεις με τις «επιτυχίες» μας! 
Με τα φρούτα ταιριάζει να βράσουμε λίγη βρώμη ή κεχρί.  Και στα λαχανικά μπορείτε αν θέλετε να προσθέσετε και λίγο ρυζάλευρο (σφίγγει τα κακά) ή κεχρί (μαλακώνει τα κακά), μετά τους 6 μήνες και βρώμη (κουάκερ).
Αν θέλουμε μπορούμε να βράσουμε κάποιο μπαχαρικό όπως κανέλλα κευλάνης, γαρίφαλλο, κάρδαμο
Το μήλο ταιριάζει θαυμάσια παντού βρασμένο ως κομπόστα,  με φρούτα ή και στη κρεατοχορτόσουπα! Μερικές ιδέες δίνονται παρακάτω:
    •  Μήλο + βρώμη 
    •  μήλο + βρώμη + γλυκοπατάτα 
    •  Μήλο + βρώμη + γλυκοπατάτα + κανέλα  
    •  μήλο + καρότο + τζίντζερ + γαρύφαλλο

Τρόπος μαγειρέματος
Στον ατμό οι τροφές διατηρούν τη γεύση και τα θρεπτικά συστατικά του φρέσκου προϊόντος. Οι υδροδιαλυτές βιταμίνες  Β και  C καταστρέφονται με το πολύ βράσιμο. Π.χ το μπρόκολο χάνει το 60 % των βιταμινών του όταν βράσει, ενώ μόνο το 20% όταν μαγειρευτεί στον ατμό.
Το βράσιμο, για να μην καταστρέψει αρκετά συστατικά πρέπει να γίνεται σε ελάχιστο νερό και μέχρι να αρχίσουν οι τροφές να μαλακώνουν.
Στο φούρνο οι τροφές διατηρούν τα συστατικά τους.

Αν το μωρό πρόκειται να φάει το ίδιο γεύμα για δύο μέρες, πρέπει αμέσως μόλις το μαγειρέψετε να το βάλετε στο ψυγείο κι όταν το ξαναζεστάνετε να το αφήσετε να πάρει μια βράση. Μη φυλάσσετε το μισοφαγωμένο φαγητό του μωρού, γιατί το σάλιο που έχει μείνει στο κουτάλι αποτελεί το κατάλληλο περιβάλλον για την ανάπτυξη μικροβίων.

ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΨΥΞΗ        
   Όταν ετοιμάζετε μικρές ποσότητες πουρέ είναι χάσιμο χρόνου. Μπορείτε να μαγειρεύετε μία φορά την εβδομάδα μεγαλύτερες μερίδες και να καταψύχετε το φαγητό ανά μερίδες.     Ότι αποψυχθεί δεν πρέπει να καταψυχθεί ξανά. Αντίθετα, τα ωμά τρόφιμα που αποψύχονται, όταν μαγειρευτούν μπορούν να καταψυχθούν για μελλοντική χρήση. Τα βήματα κατάψυξης τροφής είναι:
    1. Όταν κρυώσει ο πουρές αδειάστε τον σε αποστειρωμένες θήκες για παγάκια. Τοποθετήστε τες στην κατάψυξη.
    2. Όταν παγώσει ο πουρές, βγάλτε τους κύβους από τις θήκες και μεταφέρετέ τους σε καθαρό πιάτο.
    3. Ξεχωρίστε όσους κύβους θα χρειαστείτε και ξεπαγώστε τους σε τηγάνι μέχρι το φαγητό να κοχλάσει ή σε φούρνο μικροκυμάτων.
    4. Κλείστε τους υπόλοιπους σε σακούλες κατάψυξης. Αφού κολλήστε μια ετικέτα στην σακούλα με το περιεχόμενο της σακούλας και την ημερομηνία κατάψυξης, τοποθετήστε τις στην κατάψυξη.
   Μεγαλύτερες ποσότητες φαγητού καταψύχονται σε μικρά βάζα που κλείνουν καλά με καπάκι. Μεταφέρονται εύκολα και αποψύχονται σε φούρνο μικροκυμάτων.
   Είναι επικίνδυνο να ξαναζεσταίνουμε το ίδιο φαγητό περισσότερο από μία φορά,  γι’  αυτό  χρησιμοποιείστε μία μερίδα  κάθε φορά. 

ΧΡΟΝΟΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΨΥΞΗ
Γάλα                                1 μήνας
Πουρές λαχανικών          6 μήνες
Πουρές φρούτων            6 μήνες
Πουρές με γάλα              2 μήνες
Μαγειρεμένο ψάρι          3 μήνες
Ψωμί                              2 μήνες
Βούτυρο                         6 μήνες
Λαχανικά                        6 μήνες
Ωμό ψάρι                       3 μήνες
Ωμά αλλαντικά/κιμάς     1 μήνας
Ωμό κρέας                     3 μήνες

(Ενδεικτικές) ΣΥΝΤΑΓΕΣ

ΠΟΥΡΕΣ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ
Αρχίζουμε την 1η εβδομάδα με πιο απλά υλικά που γίνονται πουρές και προχωράμε προοδευτικά σε συνδυασμούς με άλλες ρίζες λαχανικών.
Κόβουμε τα καρότα ή και τις πατάτες (250 γρ). Τα βράζουμε στον ατμό (σε σουρωτήρι τοποθετημένο πάνω από νερό που βράζει) περίπου 15 λεπτά ή μέχρι να μαλακώσουν, ή τα σιγοβράζουμε μέσα σε νερό σκεπασμένο για 15 λεπτά. Τα κάνουμε πουρέ χρησιμοποιώντας και λίγο από το νερό που έβρασαν. (Πολτοποιούμε τις πατάτες ή τις γλυκοπατάτες στον μύλο λαχανικών γιατί στο μίξερ το μίγμα θα γίνει κολλώδες και σφιχτό.) Βάζουμε λίγο από τον πουρέ στο μπολ του μωρού και φυλάμε τον υπόλοιπο στην κατάψυξη, εάν θέλουμε.
Η γεύση του μπορεί να γίνει πιο ήπια και η υφή του πιο κρεμώδης αν προσθέσουμε λίγο ρυζάλευρο με νερό ή γάλα. (3 κουταλιές μητρικό ή ξένο γάλα ανά μία κουταλιά ρυζάλευρο)
Ακόμη μπορούμε να προσθέσουμε 1-2 κ.γλ ελαιόλαδο και λίγες σταγόνες λεμόνι. 
Σερβίρουμε όσο είναι χλιαρός.

ΠΟΥΡΕΣ ΦΡΟΥΤΩΝ
Διαλέγουμε μόνο γλυκά εντελώς ώριμα φρούτα. Ο πουρές αυτός είναι λίγο πιο απαλός από τον πουρέ λαχανικών. Ο πολτός του μήλου αναμιγνύεται καλά με τον πολτό του αχλαδιού.
Δυο μέτρια μήλα ή αχλάδια καθαρισμένα και ψιλικομμένα. Ρίχνουμε τα κομματάκια φρούτων σε ένα βαθύ τηγάνι με 2-3 κουταλιές νερό, το σκεπάζουμε και βράζουμε σε χαμηλή φωτιά, μέχρι να μαλακώσουν (10 λεπτά περίπου για τα μήλα, 4 λεπτά για τα αχλάδια). Λιώνουμε τα φρούτα χρησιμοποιώντας λίγο από το νερό στο οποίο έβρασαν και αν χρειαστεί να τον αραιώσουμε κι άλλο, προσθέτουμε λίγο κρύο νερό. Βάζουμε λίγο από τον πουρέ στο πιάτο του μωρού, και το ταϊζουμε όσο είναι χλιαρός.
Τον υπόλοιπο τον βάζουμε σε αποστειρωμένες παγοθήκες για φύλαξη στην κατάψυξη εάν θέλουμε.
Αν το μωρό δυσκολεύεται να δεχθεί τον πουρέ σκέτο, μπορούμε να τον αναμείξουμε με λίγο ρυζάλευρο, που έχει λίγο τη γεύση του γάλακτος και βοηθάει το μωρό να μεταβεί πιο εύκολα από το γάλα στη στερεά τροφή.
π.χ. μίξη: 1 κουταλιά ρυζάλευρο, 3 κουταλιές γάλα (μητρικό ή ξένο), 4 κουταλιές πουρέ φρούτων  

Καλή αρχή!
Κατερίνα Γ. Πανταζή 
Παιδίατρος, IBCLC