Νομίζεις ότι υπάρχουν τέλειοι γονείς;
Δεν υπάρχουν!
Ο γονιός αρχίζει να μαθαίνει σιγά-σιγά από τη στιγμή που γίνεται γονιός και η μάθηση αυτή δεν έχει τέλος. ‘Όσα περισσότερα παιδιά αποκτάει, τόσο περισσότερα μαθαίνει κι έχει περισσότερες ευκαιρίες αυτοβελτίωσης ως γονιός και ως άνθρωπος γενικότερα!
Τώρα, νομίζεις ότι οι γιατροί γνωρίζουν τα πάντα για την υγεία του ασθενούς παίρνοντας το πτυχίο τους;…Δεν γνωρίζουν! Μπορεί να ξέρουν να εκτιμούν εργαστηριακές τιμές, να αναγνωρίζουν συμπτώματα και σημεία αλλά δεν ξέρουν να παραδέχονται ταπεινά ότι ο άνθρωπος είναι σώμα, πνεύμα και ψυχή κι ότι πέρα από τις γνώσεις τους πρέπει να σκύψουν, να αφιερώσουν χρόνο και να αφουγκραστούν τις ανησυχίες του ασθενούς και της οικογένειάς του, τον τρόπο ζωής του, τις αλληλεπιδράσεις του με τους άλλους, την ψυχική του υγεία, την διατροφή του, τις συνήθειες του, γιατί όλα αυτά έχουν σχέση με την υγεία και την ασθένεια!
Πως λοιπόν μπορούμε να προάγουμε την υγεία των παιδιών μας;
Μετά από 20 χρόνια εμπειρίας ως παιδίατρος, έμαθα πολλά από τα παιδιά, τις μαμάδες αλλά και αρκετούς μπαμπάδες, καθώς και μέσα από την εμπειρία της δικής μου οικογένειας και το μεγάλωμα του δικού μου παιδιού και αυτά θα παραθέσω παρακάτω ως 10 σημαντικούς παράγοντες προαγωγής της υγείας των παιδιών.
1) Ένα παιδί κουβαλάει πάντα επάνω του τις ανησυχίες, τις ανασφάλειες και τις ενοχές των γονιών του. Σε αυτά προστίθενται η κριτική των συγγενών (πεθερά-γιαγιά, θείοι…) η οποία επηρεάζει τους γονείς και ιδίως την μητέρα λόγω της συναισθηματικής της φύσης. Για να καταλάβεις καλά ένα παιδί πρέπει πρώτα να νιώσεις την μητέρα, να μπεις στη θέση της και να κερδίσεις την εμπιστοσύνη της. Η ανάπτυξη συναισθηματικής νοημοσύνης μπορεί να το κάνει αυτό, είναι πάνω από την εξυπνάδα και τη γνώση και είναι απαραίτητη να την έχει όχι μόνο ο γιατρός αλλά και ο γονιός!
2) Η παρατηρητικότητα του γιατρού αλλά και του γονιού και κυρίως της μητέρας, είναι πιο σημαντική από τη συχνή χρήση θερμόμετρου, διαγνωστικών τεστ και εξετάσεων. Η διάθεση του παιδιού, η κίνηση του σώματός του, το κλάμα, το γέλιο, η όρεξη για φαγητό, το βλέμμα, το χρώμα, η αναπνοή, η διάθεση για παιχνίδι, ο ύπνος κ.α.λ. είναι τα πιο σημαντικά εργαλεία διάγνωσης και μαζί με αυτά είναι σημαντική η συνεργασία του γιατρού με την μητέρα. Δεν θέλω να μειώσω την αξία του πατέρα τονίζοντας συνεχώς την μητέρα, αλλά είναι η φύση της γυναίκας πιο κοντά στη φροντίδα των παιδιών είτε μας αρέσει είτε όχι για ευνόητους λόγους!
3) Σε 10 λεπτά ιατρικό ραντεβού όση παρατηρητικότητα και εν συναίσθηση κι αν υπάρχουν από την πλευρά του γιατρού και του γονιού, δεν φτάνουν στο χτίσιμο της υγείας του παιδιού. Χρειάζεται συνεργασία, χρόνος και εμπιστοσύνη κι αυτό χτίζεται καταρχήν με το γονιό και το παιδί και στη συνέχεια με τον γιατρό, σιγά-σιγά και βήμα-βήμα. Άρα το να υπάρχει μια τακτική παιδιατρική παρακολούθηση και στη συνέχεια οδοντιατρική ή και οφθαλμολογική ή και ΩΡΛ παρακολούθηση, έαν κι εφόσον χρειάζεται, είναι απαραίτητο.
4) Το πιο σημαντικό εργαλείο πρόληψης, αλλά και θεραπείας της υγείας είναι η διατροφή! «Φάρμακό σου ας γίνει η τροφή σου και η τροφή σου ας γίνει φάρμακό σου» δήλωνε ο πατέρας της Ιατρικής Ιπποκράτης πριν από 2500 χρόνια. Το τι τρώει κα τι πίνει ένα παιδί καθορίζει πόσο συχνά αρρωσταίνει αλλά και πόσο γρήγορα αναρρώνει όταν είναι άρρωστο. Η διατροφή ρυθμίζει το ανοσοποιητικό σύστημα, την παραγωγή και κυκλοφορία αντισωμάτων, το μικροβίωμα του εντέρου, τους μηχανισμούς επούλωσης της φλεγμονής. Τις αντοχές αλλά και την διάθεσή μας.
5) Η σωματική άσκηση είναι υγεία για όλους. Τα μικρά παιδιά την έχουν πρωτίστως ανάγκη για να αναπτυχθούν σκελετικά. Δεν μπορούμε να τα περιορίζουμε μπροστά σε οθόνες και να θέλουμε να παίζουνε ήσυχα μέσα στο σπίτι. Έχουν ανάγκη να σκαρφαλώσουν, να τρέξουν, να πέσουν, να σηκωθούν και να ξαναπέσουν. Έχουν ανάγκη τον καθαρό αέρα, τη φύση, το πράσινο, το χώμα, το φρέσκο νερό, τη θάλασσα, τα ζώα. Φροντίζοντας να τους παρέχουμε καθημερινά βόλτα εκτός σπιτιού φροντίζουμε άθελά μας και τον εαυτό μας. Όσο κι αν οι υποχρεώσεις της καθημερινότητας μας κατακλύζουν και δεν μας επιτρέπουν ( ή έτσι νομίζουμε) να γινόμαστε κι εμείς για λίγο παιδιά. Τα παιδιά μας δίνουν την ευκαιρία να παραμερίζουμε την κούραση μας (σωματική και ψυχική) και να φροντίζουμε έτσι και τον εαυτό μας.
6) η παραπάνω πρόταση ‘’να μας φροντίζουμε’’ είναι «πρόταση ζωής»! Ο κουρασμένος γονιός δεν μπορεί να φροντίσει το παιδί του. Όσο κι αν προσπαθεί να δείχνει δυνατός, το παιδί νιώθει και καταλαβαίνει τα πάντα, γιατί η διαίσθησή του είναι πιο αναπτυγμένη από των ενηλίκων – έτσι είναι τα παιδιά! Πέραν λοιπόν από τη διατροφή και τη σωματική άσκηση ο γονιός έχει να φροντίσει και την ψυχή του για να μπορεί να φροντίσει και τα παιδιά του. Στην εποχή μας υπάρχουν πολλές παροχές ψυχοσωματικής υγείας και πνευματικής εξέλιξης, πολλοί επαγγελματίες ψυχικής υγείας, βιβλία, εκπομπές διαδικτυακές και πολλές δωρεάν τηλεφωνικές γραμμές υποστήριξης για γονείς με παιδιά σε κάθε ηλικία ( παρατίθενται στο τέλος του άρθρου).
7) Ο ύπνος είναι σημαντικός και απαραίτητος για όλους παιδιά και γονείς. Είναι καλός όταν υπάρχει σταθερό ωράριο ύπνου και συγκεκριμένες ώρες ανά ηλικία.
8) Η υγιεινή του σώματος, των χεριών, των δοντιών και των τροφίμων είναι από τις βασικές έγνοιες των γονιών και τις βασικές εκπαιδεύσεις των μικρών παιδιών
9) Η πρόληψη ατυχημάτων άλλη μια βασική έγνοια των γονιών από την βρεφική ηλικία, με την προστασία γωνιών επικίνδυνων στο σπίτι, πρίζες, φάρμακα και απορρυπαντικά σε ψηλά και δυσπρόσιτα σημεία του σπιτιού, αιχμηρά αντικείμενα σε κλειδωμένα συρτάρια, καθισματάκι αυτοκινήτου σε μετακινήσεις, κράνος στο ποδήλατο.
10) Οι υγιείς κοινωνικές σχέσεις της οικογένειας βοηθούν στην ψυχική υγεία του παιδιού και χαρακτηρίζονται από αναγνώριση, αποδοχή και έκφραση συναισθημάτων με σεβασμό και ευγένεια, συναισθηματικές οριοθετήσεις, ενίσχυση φιλικών σχέσεων, ομαδικών δραστηριοτήτων και αργότερα ομαδικών σχολικών εργασιών, οριοθέτηση οθονών κ.α.λ.
Σε επόμενα άρθρα μπορούμε να ασχοληθούμε περισσότερο με κάθε ένα από αυτούς τους 10 παράγοντες προαγωγής της υγείας του παιδιού ανά ηλικία και του γονιού ταυτόχρονα.
Φροντίζοντας τον εαυτό μας, φροντίζουμε και τα παιδιά μας και την κοινωνία ολόκληρη κατ΄επέκταση.
Όλα αυτά ούτε εγώ τα έμαθα τελειώνοντας την Ιατρική. Τα έμαθα σιγά-σιγά, με τα χρόνια, παρατηρώντας τις άλλες μαμάδες και τον εαυτό μου, παρατηρώντας και τα λάθη τα δικά μου. Χρειάστηκα κι εγώ ένα «χαστούκι» από την ζωή κι ένα «ως εδώ» για να καταλάβω που είναι η αληθινή υγεία και πως την αποκτάς φροντίζοντας πρώτα τον εαυτό σου για να μπορείς να φροντίσεις τα παιδιά σου και τους άλλους, όπως στο αεροπλάνο που οι οδηγίες της αεροσυνοδού λένε ότι πρώτα φοράει ο γονιός τη μάσκα οξυγόνου και μετά την φοράει στο παιδί. Όταν είσαι εσύ καλά, μπορείς να στηρίξεις το παιδί σου και να αποτελέσεις και παράδειγμα προς μίμηση, διότι ο άνθρωπος είναι πρωτίστως μιμητικό όν.
Δεν έχουν σημασία τα πτυχία και οι εμπειρίες στο μεγάλωμα των παιδιών. Το κάθε παιδί είναι ξεχωριστό, με ξεχωριστές ανάγκες και ξεχωριστή διαχείριση.
Η γνώση και η φροντίδα των παιδιών είναι μια αέναη διαδικασία μάθησης και εξέλιξης για όλους μας. Η ζωή πάντα φροντίζει να μας μαθαίνει ότι προχωρά αυτός που δεν θεωρεί ότι τα ξέρει όλα, αυτός που είναι ταπεινός και ανοιχτός στη γνώση και στους ανθρώπους. Έτσι μεγαλώνοντας γινόμαστε καλύτεροι και σοφότεροι.
Με αγάπη και φροντίδα
Η παιδίατρος
Κατερίνα Πανταζή
Τηλεφωνικές γραμμές υποστήριξης:
10306
Δωρεάν ανώνυμη τηλεφωνική ψυχοκιοινωνική υποστήριξη για ενήλικες, εφήβους και παιδιά για θέματα κρίσεων πανικού, ψυχικές δυσκολίες, οικογενειακα ζητήματα, πένθος…
ΕΚΚΑ – Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης 197
24-ωρη δωρεάν γραμμή ψυχολογικής βοήθειας
Το Χαμογελο του Παιδιού 1056
Για παιδιά και ενήλικες σε ανάγκη (σωματική, ψυχολογική, σεξουαλική κακοποίηση, παραμέληση,bulling, trafficking
European Child Helpline 116111
Δωρεάν για παιδιά και ενήλικες με τα παραπάνω προβλήματα
Together for Children 11525
Δωρεάν συμβουλευτική για γονείς, εφήβους, εκπαιδευτικούς, για προβλήματα στην οικογένεια, στο σχολείο, σε σχέσεις (bulling, βία ψυχοσυναισθηματικά δύσκολα παιδιά)
SOS 15900 γραμμή για ενδοοικογενειακή βία
Παρέχει υποστήριξη, καθοδήγηση, ενημέρωση και σύνδεση με δομές βοήθειας
Help-line – ηλεκτρονική και τηλεφωνική υποστήριξη για παιδιά και εφήβους
Γραμμή και chat υποστήριξης για θέματα διαδικτυακής κακοποίησης ή παρενόχλησης, ψυχολογικής εξάρτησης, bulling κ.α.λ.
«η Αγκαλιά»
Μη κερδοσκοπικό σωματείο παροχής ψυχολογικής, υλικοτεχνικής και ιατρικής υποστήριξης σε νέες μητέρες και ζευγάρια που δυσκολεύονται ψυχικά ή και οικονομικά να δημιουργήσουν οικογένεια
ΠΕΦΙΠ – Πανελλήνια Ένωση Φίλων των Πολυτέκνων
Μη κερδοσκοπικό σωματείο που παρέχει πολλαπλή βοήθεια σε γονείς και παιδιά πολύτεκνων οικογενειών
ΑΛΚΥΟΝΗ – 10525
Γραμμή θηλασμού, παρέχει συμβουλές και υποστήριξη σε θηλάζουσες μητέρες με μικρή χρέωση
Κατά τόπους/γειτονιές Ορθόδοξες ενορίες
Προσφέρουν πολυεπίπεδη βοήθεια και πνευματική καθοδήγηση από πνευματικούς ιερείς