Που είναι το φώς; Νάτο!
Καλύπτουμε ένα φακό με χρωματιστό χαρτί ή ύφασμα. Κρατάμε το μωρό αγκαλιά και κουνάμε τον φακό με αργές κινήσεις πάνω-κάτω, μπρος-πίσω και παρακολουθούμε πως ακολουθεί με τα μάτια του το φως.
Καθώς διασκεδάζουν νευρώνες του αμφιβληστροειδούς σχηματίζουν συνδέσεις με άλλους νευρώνες κι έτσι αναπτύσσεται η όραση!

Που είναι το παιχνίδι; Νάτο!
Κρατάμε ένα αγαπημένο του παιχνίδι μπροστά του και το εξαφανίζουμε. Το ενθαρρύνουμε να το βρει ρωτώντας: μήπως είναι στον ουρανό; Μήπως είναι στο πάτωμα; Μήπως είναι στα χέρια μου; Νάτο!

Παιχνίδια με τον καθρέφτη
Οι νευρώνες της όρασης αρχίζουν να σχηματίζονται από πολύ νωρίς γι αυτό είναι απαραίτητο να παρέχουμε στα μωρά πολλές εμπειρίες που διεγείρουν την όραση. Όσο περισσότερα βλέπει τόσο περισσότερα θα θέλει να δει.
Στεκόμαστε μπροστά από ένα ολόσωμο καθρέφτη και κουνάμε διάφορα μέρη του σώματός μας, χαμογελάμε, κάνουμε γκριμάτσες με αστείους ήχους, διάφορους ήχους με τα χείλη μας, φωνές ζώων, κουνιόμαστε μπρός-πίσω.

Ήχοι παντού
• Κάντε ήχους με το στόμα σας ενώ τοποθετείτε τα δάχτυλα του μωρού σ΄αυτό
• Μουρμουρίστε
•​​​​​​​ Χτυπήστε τα μάγουλά σας
•​​​​​​​ Βήξτε
•​​​​​​​ Προσποιηθείτε ότι φτερνίζεστε
•​​​​​​​ Τσαλακώστε διάφορα είδη χαρτιού, σελοφάν, ρυζόχαρτο…

Από πού έρχεται η μουσική;
Κουρδίστε ή πατήστε τον ήχο από ένα παιχνίδι και κρύψτε το. Ρωτήστε από πού έρχεται ο ήχος; Αφήστε το να μπουσουλίσει προς την κατεύθυνση του ήχου. Επαινέστε θερμά!

Παίζοντας με κουζινικά
Πάρτε ένα κατσαρολάκι και κρύψτε από κάτω ένα παιχνίδι. Πείτε: ένα, δύο, τρία, ώπ, και σηκώστε το κατσαρολάκι. Μετά βάλτε μέσα το παιχνίδι. Βοηθήστε το μωρό να κάνει ότι κάνετε.
Απλές εμπειρίες στους πρώτους μήνες της ζωής επηρεάζουν τον τρόπο που αναπτύσσονται οι νευρώνες του εγκεφάλου.

Μπαμ, μπαμ
Αναπτύσσει τον συντονισμό των κινήσεων. Δώστε μια κουτάλα στο μωρό και ενθαρρύνετέ το να τη χτυπήσει στο πάτωμα. Πείτε διάφορα αγαπημένα τραγούδια καθώς χτυπάτε και οι δυο σας κουτάλες. Χρησιμοποιήστε ηχητικά που περιέχουν τις λέξεις μπα, μπαμ.

Παίζοντας με κουτιά - εκμάθηση μουσικών ήχων
Τοποθετήστε κουμπιά ή μικρές πετρούλες ή όσπρια σε μεταλλικά κουτιά και κλείστε καλά με μονωτική ταινία. Κουνήστε το κουτί και δώστε στο μωρό δοκιμάσει ενώ εσείς τραγουδάτε αγαπημένα τραγούδια, κάνετε φωνές ζώων. Μπορεί να είναι διαφανές το μπουκάλι και παρατηρείστε πως πσρακολουθεί τις κινήσεις των αντικειμένων μέσα στο μπουκάλι.

Αχ κουνελάκι!
Τα μωρά πέρα από ακουστικές και οπτικές εμπειρίες χρειάζονται και εμπειρίες αφής για την ανάπτυξη του εγκεφάλου τους. Τραγουδώντας το γνωστό τραγουδάκι: «αχ κουνελάκι, κουνελάκι, ξύλο που θα το φας…τρύπες γιατί τρυπάς…μη μου σουφρώνεις την μυτίτσα, μη μου κουνάς τα αυτιά, μη μου κλείνεις το ματάκι, είσαι μια ζωγραφιά…» κρατήστε το χεράκι του μωρού σας και κάθε φορά που αναφέρεστε σε ένα μέρος του σώματος σας, τοποθετήστε τα χέρια του μωρού σας πάνω σε αυτό. Αντιστρέψτε το παιχνίδι και ακουμπήστε τα αντίστοιχα μέρη του σώματος του μωρού σας.
Άλλο ένα παρόμοιο παιχνίδι με τα σημεία του προσώπου είναι το: ¨μία εκκλησίστα (χαϊδεύουμε κυκλικά γύρω-γύρω το πρόσωπο του μωρού), δυο παραθυράκια (ακουμπάμε απαλά τα ματάκια του), μία πορτούλα (ακουμπάμε το στόμα του), και ντιν ντιν νταν η καμπανούλα ( πιάνουμε και κουνάμε την μυτούλα του).
Όταν αυτά λέγονται με ρυθμό βοηθούν και στην ανάπτυξη του λόγου του μωρού και στην ανάπτυξη της μεταξύ σας σχέσης.

Η σαρδελίτσα
Αντίστοιχο παιχνίδι με τα δάχτυλα των χεριών. Ζωτικής σημασίας τα παιχνίδια με τα δάχτυλα  για την ανάπτυξη του εγκεφάλου σύμφωνα με έρευνες! Τραγουδήστε τον ακόλουθο ρυθμό, καθώς αγγίζετε ένα-ένα τα δάκτυλα του μωρού σας: ¨έχω μία σαρδελίτσα, την πλένω, την καθαρίζω, της βάζω λαδάκι, και…της κόβω το κεφαλάκι! Σε κάθε στίχο χαϊδεύουμε απαλά το κάθε δαχτυλάκι και στον τελευταίο στίχο, πιέζουμε ελαφρά την άκρη του μικρού δακτύλου. Το μωρό σας θα αντιδράσει θετικά στο άγγιγμα και το άκουσμα της φωνής σας.

Χοροπηδώντας
Καθίστε σε μια καρέκλα και σταυρώστε τα πόδια σας στο πάτωμα στο σημείο των αστραγάλων. Βάλτε το μωρό να καθίσει πάνω τους. Κρατήστε τα χέρια του καθώς σηκώνετε και κατεβάζετε τα πόδια σας. Τραγουδήστε αγαπημένα σας τραγούδια ή δοκιμάστε το παρακάτω: ¨πάνω κάτω, πάνω κάτω, τραγουδάμε όλοι μαζί, πάνω κάτω,  πάνω κάτω, ακολούθα μας κι εσύ!¨

Κουκου – Τα!
Με μια κούκλα κουκοθέατρου… ή οποιοδήποτε κρυφτό
Τα μωρά λατρεύουν να βλέπουν κουκλίτσες ή ζωάκια και να παίζουν με αυτά. Περάστε την κούκλα στο χέρι σας, κρύψτε την πίσω από την πλάτη σας, πείτε κουκου – τα, και εμφανίστε την κούκλα λέγοντας το όνομα του μωρού σας. Στη συνέχεια ξανακρύψτε την κούκλα. Επαναλάβατε το παιχνίδι μέχρι τη στιγμή που θα καταλάβει το σημείο από όπου εμφανίζεται η κούκλα. Έπειτα εμφανίστε την κούκλα από άλλο σημείο. Μην φέρνετε την κούκλα πολύ κοντά στο πρόσωπο του μωρού. Δώστε την κούκλα στο μωρό και δείτε αν θα προσπαθήσει να σας μιμηθεί. 
Με κάθε παιχνίδι κρυφτού ενισχύονται και σχηματίζονται χιλιάδες συνδέσεις στα εγκεφαλικά κύτταρα. Οι συνδέσεις αυτές είναι δύσκολο να σχηματιστούν σε μεγαλύτερη ηλικία!
Μία παραλλαγή κρυφτού είναι να καλύψετε το πρόσωπό σας ή το κεφάλι σας με μία πετσέτα και μετά να την τοποθετήσετε στο κεφάλι του μωρού σας και να δείτε αν θα τη βγάλει μόνο του!
Ή μπορείτε καθώς κρύβεστε πίσω από την πετσέτα να μετράτε: ¨ένα, δύο τρία¨ και στο τρία βγάζετε την πετσέτα και κάνετε αστείους ήχους π.χ.: α γκού, Μπαμ!
Το ίδιο μπορούμε να κάνουμε με μία μπάλα. Ξαπλωμένοι στο πάτωμα με το μωρό σας τοποθετούμε την μπάλα κάθε φορά σε άλλη θέση, έξω από το οπτικό του πεδίο. Ρωτάμε «που είναι η μπάλα;» και την εμφανίζουμε λέγοντας κουκου-τα!
Ή με το σώμα μας καθώς κρυβόμαστε πίσω από μια καρέκλα και αφήνοντας πάντα ένα μέρος μας να φαίνεται λέγοντας: «που είμαι μικρό μου; Μπορείς να με βρεις; Που είμαι μωρό μου; Μπορείς να με δεις!»
Σύμφωνα με έρευνες παραδοσιακά παιχνίδια και τραγούδια ενισχύουν την νοητική και κινητική ανάπτυξη καθώς και την ανάπτυξη του λόγου, καθώς διδάσκουν στο παιδί την επικοινωνία πρόσωπο με πρόσωπο
Ένα ακόμη παραδοσιακό τραγουδάκι είναι «η μικρή Ελένη, κάθεται και κλαίει, γιατί δεν την παίζουνε οι φιλενάδες της. Σήκω επάνω, τα μάτια κλείσε,  τον ήλιο κοίτα κι αποχαιρέτησε.» Μπορείτε επίσης να το παίξετε ως κρυφτό μιμούμενοι τα λόγια του τραγουδιού.

Παίζοντας με μπάλα
Όταν το μωρό σας θα κάθετε σταθερά δοκιμάστε να κυλήσετε μια μπάλα υφασμάτινη προς το μέρος του. Δείξτε του πώς να την πιάσει. Πείτε του ένα τραγουδάκι καθώς κυλάτε την μπάλα: «είμαι μια μικρή μπαλίτσα μαλακή και τρυφερή, τρέχω τρέχω στον μπεμπούλη για να παίξουμε μαζί»
 

ΕΝΙΣΧΥΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΛΕΠΤΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ

Παίζοντας με μικρά αντικείμενα
Δώστε του να κρατήσει μικρά αντικείμενα, κουταλάκια, μπαλίτσες…ενθαρρύνετέ το να τα βάλει μέσα σε ένα κουτί και μετά παρακολουθήστε το πώς τα βγάζει από το κουτί. Ενθαρρύνετέ το να σας δώσει ένα και μετά δώσε του το πάλι πίσω. Αγαπημένο μικρό αντικείμενο των μικρών παιδιών είναι τα κλειδιά.

Παιζοντας με την αφή
Συγκεντρώστε διάφορα υφάσματα π.χ από μαλλί, σατέν, βελούδο, βαμβάκι βάλτε τα μπροστά του σε απόσταση που μπορεί να τα πιάσει. Κάθε φορά που πιάνει ένα του λέτε μπράβο και τοποθετώντας τα στην παλάμη του του περιγράφεται την άισθηση «αυτό είναι βελούδο και είναι μαλακό»

Αρακάς, καρότα, πατατούλες, μπρόκολο
Τα μωρά λατρεύουν να τρώνε με τα χέρια. Είναι μια σημαντική εξάσκηση συντονισμού χεριών-ματιών-στόματος και συμβάλει στην ανάπτυξη του εγκεφάλου. Μπορείτε να του περιγράφετε κάθε φορά τι τρώει λέγοντας: « αρακά και καρότα θα φάει το μωρό, θα φάει με τα χεράκια να γίνει δυνατό!» βοηθήστε το να τα πιάσει και να τα βάλει στο στόμα του. Θα θελήσει να ταϊσει κι εσάς, αποδεχτήτε το!

Κίνηση και μουσική μαζί
Κρατήστε αγκαλιά το μωρό σας καθώς χορεύετε και το σηκώνετε ψηλά λέγοντας: «φύγε φύγε ποντικάκι, μην σε πιάσει το γατάκι, κι αν σε πιάσει πεινασμένο θα σε φάει το καημένο!» κίνηση και μουσική μαζί διεγείρουν και τις δύο πλευρές του εγκεφάλου ταυτόχρονα.

Τραγουδήστε ότι κάνετε
Όσο πιο πολλές λέξεις ακούει το μωρό σας τόσο περισσότερο αναπτύσσονται σχετικά τμήματα του εγκεφάλου. Οι λέξεις μέσα σε μουσικά ερεθίσματα αυξάνουν την ανάπτυξη του λόγου. Παιδιά που έρχονται σε επαφή με ποικιλία λέξεων μέσω της μουσικής, μπορούν να μιλούν με ευθράδεια μέχρι τα τρία τους χρόνια! Επινοήστε μια μελωδία και τραγουδήστε για ότι κάνατε μέσα στην ημέρα, ξυπνήσατε, ντυθήκατε, φάγατε, περπατήσατε… Τραγουδήστε για αγαπημένα πρόσωπα π.χ «η γιαγιά σ΄αγαπάει και σου δίνει ένα φιλί»
Τραγουδήστε ένα νανούρισμα. Όχι μόνο τα παραδοσιακά παιχνίδια μα και τα παραδοσιακά τραγούδια έχει βρεθεί ότι βοηθούν στην καλύτερη ανάπτυξη του εγκεφάλου. Π.χ: «ύπνε που παίρνεις τα παιδιά έλα πάρε και τούτο, μικρό μικρό σου το’ δωσα, μεγάλο φέρε μου το, μεγάλο σαν ψηλό βουνό, ίσιο σαν κυπαρίσσι, κι οι κλώνοι του να απλώνονται σ' Ανατολή και Δύση»

Παιχνίδια στο νερό
Σφουγγάρια, πλαστικά κυπελάκια, πλατσουρίσματα.

Βιβλία και ανάγνωση
Κάθε μέρα λίγη ώρα, ιδανικά πριν τον ύπνο, βιβλία με απλές εικόνες και σύντομες προτάσεις. Αφήστε το μωρό να γυρίζει τις σελίδες και ονομάστε απλώς τι βλέπετε. Ανάγνωση θα κάνετε αργότερα που θα μεγαλώσει λίγο ακόμη. Το πιο σημαντικό είναι η συνεχής επανάληψη,  το μωρό θέλει το ίδιο βιβλίο ξανά και ξανά. Όσο περισσότερο το επαναλαμβάνετε τόσο περισσότερο αναπτύσσεται ο εγκέφαλος του.

Σκαρφαλώνοντας
Δεν θα το αποφύγετε! Οπότε γιατί να μην το βοηθήσετε έτσι ώστε να μάθει να σκαρφαλώνει και να κατεβαίνει με ασφάλεια; Τοποθετήστε μαξιλάρια το ένα πάνω στο άλλο στο πάτωμα και βάλτε το να καθίσει επάνω. Θα το ευχαριστηθεί πολύ!

Τραγουδώντας μια ωραία πεταλούδα
ονομάζοντας ζώα και μιμούμενοι τις κινήσεις που αυτά κάνουν όπως η πεταλούδα, ο γλάρος, το ψάρι (ανοίγοντας και κλείνοντας το στόμα μας) μέσα από τραγουδάκια ακόμη πιο ιδανικά και συνδέοντας εικόνες σε βιβλία σε δυσδιάστατη μορφή το βράδυ με τις εικόνες στη φύση σε τρισδιάστατη μορφή το πρωί στη βόλτα, ακόμη καλύτερα!


Καλή απόλαυση και υπέροχες οικογενειακές στιγμές!
Η παιδιατρός σας
Κατερίνα Πανταζή